Pralnia, spiżarnia i pomieszczenie gospodarcze z płyt G-K – jak je urządzić?

Osobna pralnia, spiżarnia czy pomieszczenie gospodarcze pomagają uporządkować dom i przenieść funkcje techniczne z łazienki, kuchni lub korytarza w jedno miejsce. Nie zawsze wymaga to wykonywania nowych ścian murowanych. Sucha zabudowa z płyt gipsowo-kartonowych pozwala wydzielić potrzebną przestrzeń, ukryć instalacje, przygotować ściany pod półki i szafki oraz dopasować rozwiązanie do poziomu wilgotności i sposobu użytkowania pomieszczenia.

Końcówka lata to dobry moment na uporządkowanie takich przestrzeni przed jesienią. W pralni trzeba przede wszystkim uwzględnić wilgoć, wentylację i dostęp serwisowy do urządzeń. W spiżarni najważniejsza będzie możliwość mocowania obciążonych półek, a w pomieszczeniu gospodarczym – funkcjonalność i trwałe, ale niekoniecznie idealnie gładkie wykończenie.

Dobór płyty G-K do pomieszczenia gospodarczego powinien zawsze wynikać z tego, jak dana przestrzeń będzie użytkowana.

Pralnia, spiżarnia i pomieszczenie gospodarcze – czy wszędzie stosuje się te same płyty?

Nie. Dobór rozwiązania powinien zależeć od wilgotności, kontaktu z wodą, planowanych obciążeń ściany i oczekiwanych parametrów całej przegrody.

Dokumentacja RIGIPS klasyfikuje domowe pomieszczenia gospodarcze w zakresie niskiego lub umiarkowanego obciążenia wodą i wilgocią. Zupełnie inną kategorią są profesjonalne pralnie i strefy przemysłowe regularnie narażone na dużą ilość wody. 

Oznacza to, że typowej pralni w domu nie należy traktować jak przemysłowego pomieszczenia mokrego. Jednocześnie okresowy wzrost wilgotności podczas prania i suszenia powinien zostać uwzględniony przy doborze płyt, profili, sposobu spoinowania i wentylacji.

W suchej spiżarni sytuacja jest prostsza. Jeżeli nie występuje tam podwyższona wilgotność, nie ma potrzeby automatycznego stosowania płyty impregnowanej tylko dlatego, że jest to pomieszczenie gospodarcze.

Czy w pralni trzeba stosować płytę impregnowaną?

Jeżeli w pralni okresowo wzrasta wilgotność, naturalnym rozwiązaniem są impregnowane płyty RIGIPS PRO Hydro typ H2 lub RIGIPS 4PRO™ Hydro typ H2, dobrane jako część odpowiedniego systemu.

Płyty typu H2 są przeznaczone do pomieszczeń, w których wilgotność względna może okresowo wzrosnąć do 85% przez maksymalnie 10 godzin na dobę. 

Ma to szczególne znaczenie w pralni, w której suszy się ubrania, znajduje się zlew gospodarczy albo pomieszczenie ma ograniczoną kubaturę i okresowo występuje większe obciążenie wilgocią.

Jeżeli ściana ma dodatkowo służyć do mocowania cięższych szafek, organizerów czy półek, można rozważyć RIGIPS Habito® Hydro. Rozwiązanie łączy zwiększoną wytrzymałość mechaniczną z właściwościami pozwalającymi stosować płytę w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności. 

Sama płyta odporna na wilgoć nie zastępuje jednak prawidłowej wentylacji pomieszczenia.

Jak wydzielić pralnię lub spiżarnię ścianką z płyt G-K?

Lekka ściana działowa pozwala wydzielić pralnię albo spiżarnię z większego pomieszczenia bez wykonywania ciężkiej przegrody murowanej.

Można w ten sposób wykorzystać fragment większej łazienki, kuchni, garażu, korytarza albo istniejącego pomieszczenia gospodarczego.

Konstrukcję należy wykonać w konkretnym systemie RIGIPS, dobierając profile GypSerra®, rodzaj poszycia oraz ewentualne wypełnienie z wełny mineralnej do wysokości ściany, oczekiwanej izolacyjności, liczby warstw płyt i planowanych obciążeń.

Nie warto dobierać szerokości profilu wyłącznie do nazwy pomieszczenia. CW 50, CW 75 czy CW 100 powinny wynikać z konkretnego rozwiązania systemowego.

W przypadku pomieszczeń o umiarkowanym obciążeniu wilgocią należy również zastosować profile i akcesoria o odpowiedniej odporności korozyjnej, np. GypSerra® Hydroprofil C3, jeżeli przewiduje je dany system.

Jak zabudować pralkę i suszarkę?

Pralka i suszarka mogą zostać estetycznie wkomponowane w zabudowę, ale nie należy traktować ich jak zwykłych elementów meblowych.

Jeżeli urządzenia mają stać jedno nad drugim, sposób ich ustawienia powinien odpowiadać wymaganiom producentów sprzętu. Najczęściej stosuje się dedykowany zestaw łączący oba urządzenia. Nie należy opierać ciężaru pracującej suszarki na przypadkowej półce wykonanej z płyty G-K, jeżeli konstrukcja nie została do tego zaprojektowana.

Sucha zabudowa może natomiast stworzyć estetyczną wnękę wokół urządzeń.

Trzeba przy tym zachować odległości od ścian i elementów zabudowy określone przez producenta sprzętu oraz zapewnić wymagany przepływ powietrza.

Równie ważny jest dostęp serwisowy. Zawór wody, odpływ, gniazdo zasilające oraz elementy wymagające kontroli powinny pozostać dostępne bez rozbierania całej zabudowy. Pralkę i suszarkę trzeba również móc bezpiecznie wysunąć.

Jak ograniczyć hałas pralki?

Pralka generuje zarówno dźwięk rozchodzący się w powietrzu, jak i drgania przekazywane na podłogę oraz sąsiednie elementy budynku.

Podstawą jest prawidłowe ustawienie i wypoziomowanie urządzenia. Pralka nie powinna podczas wirowania stykać się z elementami zabudowy ani przekazywać na nie bezpośrednio drgań.

Jeżeli pralnia sąsiaduje z sypialnią, salonem czy gabinetem, warto dodatkowo zadbać o izolacyjność akustyczną samej ściany. W systemach RIGIPS przestrzeń pomiędzy profilami może być wypełniona odpowiednio dobraną wełną mineralną ISOVER.

Dla pomieszczeń o podwyższonej wilgotności i jednocześnie wyższych wymaganiach akustycznych przewidziane są również rozwiązania wykorzystujące RIGIPS PRO Aku Fire+ Hydro oraz wełnę ISOVER Aku-Płyta/Akuplat+. 

Trzeba jednak pamiętać, że izolacyjność ściany ogranicza przede wszystkim dźwięki powietrzne. Drgania urządzenia są osobnym problemem, dlatego ewentualne elementy antywibracyjne należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta pralki.

Wentylacja pralni – dlaczego jest tak ważna?

Wilgoć powstająca podczas prania, a szczególnie podczas tradycyjnego suszenia ubrań, trafia do powietrza w pomieszczeniu.

Jeżeli nie zostanie skutecznie odprowadzona, może pojawić się kondensacja pary wodnej i okresowe zawilgocenie powierzchni.

Dlatego sprawna wentylacja jest jednym z podstawowych elementów prawidłowo zaprojektowanej pralni. Konkretne rozwiązanie powinno wynikać z projektu instalacji wentylacyjnej budynku i sposobu użytkowania pomieszczenia.

Dokumentacja RIGIPS uwzględnia możliwość wysuszenia pomieszczenia dzięki prawidłowej wentylacji jako jeden z czynników wpływających na ocenę obciążenia wodą i wilgocią. 

Nie należy więc traktować płyty impregnowanej jako sposobu na zrekompensowanie źle wentylowanej pralni.

Wilgoć w powietrzu a bezpośrednie działanie wody

Podwyższona wilgotność powietrza i bezpośredni kontakt z wodą to dwa różne obciążenia.

Pierwsze może pojawiać się podczas prania i suszenia. Wtedy znaczenie mają odpowiednio dobrana płyta, konstrukcja oraz wentylacja.

Inaczej wygląda sytuacja przy zlewie gospodarczym, przejściach rur, przyłączach sanitarnych czy w miejscach regularnie narażonych na zachlapanie. Takie strefy wymagają odpowiedniego zabezpieczenia powierzchni przed wodą.

Dokumentacja systemowa pokazuje m.in. konieczność zabezpieczania naroży, przejść instalacyjnych oraz styku ściany z podłogą w miejscach narażonych na bezpośrednie działanie wody. 

Czy w pralni potrzebna jest hydroizolacja?

Nie każda powierzchnia domowej pralni musi być zabezpieczona tak jak strefa prysznicowa w łazience. Hydroizolację stosuje się przede wszystkim tam, gdzie występuje rzeczywiste ryzyko kontaktu powierzchni z wodą.

Chłonne podłoże przed wykonaniem kolejnych warstw można przygotować za pomocą weber profi grunt. Jest to głęboko penetrujący, szybkoschnący preparat, który wzmacnia powierzchniowo podłoże, wyrównuje jego chłonność i poprawia przyczepność kolejnych warstw. 

W miejscach wymagających uszczelnienia można następnie wykonać hydroizolację podpłytkową z wykorzystaniem weber.tec 822 – elastycznej, gotowej do użycia płynnej folii przeznaczonej do wykonywania uszczelnień na powierzchniach ścian i podłóg. 

Szczególnej uwagi wymagają narożniki, przejścia instalacyjne oraz styk ściany z podłogą. W tych miejscach stosuje się odpowiednie taśmy, narożniki i mankiety systemowe dobrane do rozwiązania hydroizolacyjnego. Aktualne materiały WEBER przewidują współpracę weber.tec 822 z systemowymi elementami uszczelniającymi. 

Jeżeli pomieszczenie ma odpływ podłogowy albo występuje większe obciążenie wodą, sposób wykonania hydroizolacji powinien zostać dobrany do rzeczywistych warunków użytkowania.

Jak spoinować płyty w pralni?

W pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności warto dobrać odpowiedni materiał nie tylko do samego poszycia, ale także do wykonywania połączeń płyt.

RIGIPS ProMix Hydro to gotowa masa szpachlowa przeznaczona do wstępnego i finiszowego szpachlowania połączeń płyt gipsowych, gipsowo-kartonowych oraz gipsowo-włóknowych tam, gdzie wymagana jest podwyższona odporność na wilgoć. Może być również stosowana do wykonywania gładzi. 

Przy wykonywaniu połączeń stosuje się taśmę lub siatkę przewidzianą dla konkretnego systemu. W rozwiązaniach z płytami Glasroc X stosowana jest m.in. siatka spoinowa samoprzylepna RIGIPS Mold-X (Hydro).

Masa ProMix Hydro pozwala wykonać kolejne etapy szpachlowania jednym produktem: warstwę wstępną, kolejną warstwę po wyschnięciu oraz warstwę finiszową. 

Jak zrobić półki w spiżarni?

Półki w spiżarni mogą przenosić znacznie większe obciążenia niż typowe półki dekoracyjne.

Słoiki, napoje, małe AGD czy większe zapasy szybko zwiększają ciężar całego wyposażenia. Dlatego już podczas projektowania ściany trzeba określić, jakie obciążenia mają się na niej znaleźć.

Dobrym rozwiązaniem może być RIGIPS Habito®, które pozwala łatwo mocować wyposażenie bez konieczności stosowania typowych kołków do pustych przestrzeni. Dokumentacja Habito podaje możliwość przeniesienia 15 kg na jeden punkt mocowania przy zastosowaniu odpowiedniego wkrętu do drewna Ø5 mm. 

Przy kilku punktach mocowania możliwe są większe obciążenia, ale zawsze trzeba brać pod uwagę konstrukcję całej ściany, liczbę mocowań, głębokość półki i sposób działania wsporników.

Jeżeli podobne wyposażenie ma znaleźć się w pralni o podwyższonej wilgotności, warto rozważyć RIGIPS Habito Hydro.

Więcej szczegółów dotyczących sposobów mocowania ciężkiego wyposażenia można rozwinąć w osobnym poradniku o mocowaniu przedmiotów do ścian z płyt G-K.

Półka z płyty G-K czy półka zamocowana do ściany G-K?

To dwa różne rozwiązania.

Z płyt gipsowo-kartonowych można wykonywać dekoracyjne zabudowy i półki, jednak nie oznacza to, że każda taka konstrukcja automatycznie nadaje się do przechowywania ciężkich zapasów.

W spiżarni często bardziej praktyczne jest wykonanie mocnej ściany stanowiącej podłoże pod osobny system półek lub regałów, którego nośność można łatwo dobrać do planowanego obciążenia.

Jeżeli półka ma być wykonana jako element suchej zabudowy, jej konstrukcję należy zaprojektować pod rzeczywiste obciążenia.

Instalacje w pralni warto zaplanować przed zamknięciem ściany

Pralnia zwykle wymaga kilku różnych instalacji: zasilania pralki i suszarki, przyłączy wodnych, odpływu, oświetlenia i często dodatkowych gniazd przy blacie roboczym.

Dlatego ich rozmieszczenie warto ustalić przed zamknięciem drugiej strony ściany.

W technologii RIGIPS przewody elektryczne prowadzi się po zapłytowaniu pierwszej strony konstrukcji, a przed ułożeniem wełny mineralnej i zamknięciem drugiej strony. Przed zakończeniem płytowania warto także wykonać dokumentację fotograficzną tras instalacji.

Przy instalacjach sanitarnych szczególnej uwagi wymagają przejścia przez ściany. Otwory i przejścia trzeba odpowiednio uszczelnić, a przewody zimnej wody zabezpieczyć przed kondensacją pary wodnej. 

Szczegóły dotyczące przewodów elektrycznych można połączyć z poradnikiem „Instalacja elektryczna w ścianie G-K – jak poprowadzić przewody, puszki i gniazdka?”.

Q2, Q3 czy Q4 – jak wykończyć pomieszczenie gospodarcze?

Pralnia, spiżarnia czy pomieszczenie gospodarcze nie zawsze potrzebują takiego samego standardu wykończenia jak reprezentacyjny salon.

Jeżeli przestrzeń ma mieć przede wszystkim charakter techniczny, często wystarczający będzie Q2 lub Q3, zależnie od oczekiwanego efektu końcowego.

Q4 ma sens tam, gdzie oczekujemy bardzo wysokiej jakości powierzchni, gładkiego dekoracyjnego wykończenia i światła mocno eksponującego nawet najmniejsze nierówności. W pomieszczeniu gospodarczym często nie ma takiej potrzeby.

Jeżeli zależy nam na bardziej jednolitym, trwałym Q3, ciekawym rozwiązaniem może być RIGIPS Airless MultiSPRAY.

RIGIPS Airless MultiSPRAY – szybkie Q3 bez klasycznego szlifowania

RIGIPS Airless MultiSPRAY to gotowa do użycia masa samorozlewna przeznaczona do natryskowego wykańczania ścian i sufitów.

Produkt został zaprojektowany tak, aby przejść z przygotowanej powierzchni Q2 do Q3 bez konieczności klasycznego ręcznego nakładania cienkiej warstwy gładzi na całej powierzchni.

MultiSPRAY nakłada się agregatem hydrodynamicznym. Po wyschnięciu tworzy twardą, biało-matową powierzchnię o charakterystycznej strukturze „skórki pomarańczy”. Produkt nie wymaga standardowego wygładzania ani szlifowania. 

To sprawia, że bardzo dobrze pasuje do pralni, spiżarni i innych pomieszczeń gospodarczych, gdzie liczą się szybkość wykonania, trwałość i estetyczny, ale niekoniecznie perfekcyjnie gładki efekt Q4.

Podczas aplikacji trzeba jednak zachować warunki wskazane w karcie technicznej: podłoże powinno być suche i stabilne, temperatura powietrza, materiału i podłoża powinna być wyższa niż 8°C, a wilgotność względna w pomieszczeniu niższa niż 70%. 

Jak wykończyć pralnię – ProMix Hydro czy MultiSPRAY?

Dobór zależy od funkcji danej powierzchni.

RIGIPS ProMix Hydro sprawdzi się tam, gdzie potrzebne jest spoinowanie i wykończenie powierzchni o podwyższonej odporności na wilgoć. 

RIGIPS Airless MultiSPRAY warto rozważyć tam, gdzie zależy nam na szybkim, natryskowym wykonaniu całej powierzchni do standardu Q3 i uzyskaniu trwałego matowego wykończenia.

W praktyce w jednym pomieszczeniu mogą występować różne strefy i różne wymagania. Dlatego sposób wykończenia warto dobierać do faktycznego obciążenia wilgocią i oczekiwanego efektu końcowego.

Najczęściej zadawane pytania

Jak urządzić pralnię w domu?

• Najpierw należy zaplanować miejsce na pralkę i suszarkę, przyłącza wodne, odpływ, gniazda elektryczne, wentylację oraz przestrzeń do przechowywania. Dopiero później dobiera się system suchej zabudowy, rodzaj płyt i sposób wykończenia.

Czy do pralni trzeba stosować płytę impregnowaną?

• Jeżeli w pomieszczeniu okresowo występuje podwyższona wilgotność, odpowiednim rozwiązaniem jest impregnowana płyta typu H2, np. RIGIPS PRO Hydro lub 4PRO Hydro.

Jaka płyta sprawdzi się pod cięższe szafki w pralni?

• Jeżeli potrzebna jest zarówno podwyższona odporność na wilgoć, jak i możliwość mocowania cięższego wyposażenia, warto rozważyć RIGIPS Habito Hydro.

Czy można zabudować pralkę i suszarkę płytami G-K?

• Można wykonać wokół urządzeń wnękę lub obudowę, ale musi ona zachowywać wymagane przez producenta sprzętu odległości, umożliwiać wentylację oraz zapewniać dostęp serwisowy.

Czy można ustawić suszarkę na półce z płyty G-K?

• Nie należy tego robić bez odpowiednio zaprojektowanej konstrukcji. Przy ustawieniu pralki i suszarki w słupku trzeba stosować rozwiązanie przewidziane przez producentów urządzeń.

Jak wyciszyć pralnię?

• Najpierw należy prawidłowo ustawić i wypoziomować pralkę. Jeżeli pomieszczenie sąsiaduje z pokojem wymagającym ciszy, można dodatkowo zastosować system ściany o podwyższonej izolacyjności akustycznej z odpowiednią wełną mineralną ISOVER.

Czy w pralni potrzebna jest hydroizolacja?

• Nie na każdej powierzchni. Stosuje się ją przede wszystkim w miejscach narażonych na bezpośredni kontakt z wodą, np. przy zlewie gospodarczym, przejściach instalacyjnych czy w strefie styku ściany z podłogą.

Czym wykonać hydroizolację w pralni?

• Chłonne podłoże można przygotować za pomocą weber profi grunt, a następnie w wymagających tego strefach wykonać uszczelnienie przy użyciu weber.tec 822 oraz odpowiednich elementów systemowych do naroży i przejść instalacyjnych.  

Czym spoinować płyty w pomieszczeniu wilgotnym?

• Jednym z rozwiązań jest RIGIPS ProMix Hydro, czyli gotowa masa do wstępnego i finiszowego szpachlowania połączeń tam, gdzie wymagana jest podwyższona odporność na wilgoć. W konkretnym systemie należy również zastosować przewidzianą dla niego taśmę lub siatkę zbrojącą. 

Czy pomieszczenie gospodarcze trzeba wykańczać do Q4?

• Nie zawsze. W wielu technicznych wnętrzach wystarcza Q2 lub Q3. Jeżeli zależy nam na szybkim i równomiernym Q3, można wykorzystać RIGIPS Airless MultiSPRAY.

Jak zrobić mocne półki w spiżarni?

• Najpierw trzeba określić przewidywane obciążenie. Przy większej liczbie ciężkich półek warto zastosować ścianę umożliwiającą pewne mocowanie wyposażenia, np. system z płytą RIGIPS Habito.

Dobrze zaprojektowane pomieszczenie gospodarcze porządkuje cały dom

Pralnia, spiżarnia czy pomieszczenie gospodarcze nie muszą mieć dużej powierzchni, żeby znacząco poprawić funkcjonalność domu.

W pralni najważniejsze są kontrola wilgoci, sprawna wentylacja, dostęp do instalacji i prawidłowa zabudowa urządzeń. W spiżarni większego znaczenia nabiera nośność ścian i możliwość późniejszej zmiany układu półek.

Sucha zabudowa pozwala dopasować rozwiązanie do obu sytuacji: zastosować płyty Hydro tam, gdzie występuje okresowo podwyższona wilgotność, Habito lub Habito Hydro tam, gdzie ważne jest mocowanie wyposażenia, odpowiednio zabezpieczyć strefy narażone na wodę i dobrać sposób wykończenia do charakteru pomieszczenia.

Nie każda ściana techniczna musi kończyć się perfekcyjnym Q4. W wielu przypadkach Q3 wykonane natryskowo masą RIGIPS Airless MultiSPRAY będzie bardziej racjonalnym rozwiązaniem – szybkim, trwałym i dobrze dopasowanym do codziennego użytkowania pralni, spiżarni lub pomieszczenia gospodarczego.