Akustyka

Hałas jest ogromnym problemem współczesnego człowieka. Miliony osób cierpią z powodu nadmiernego hałasu, zarówno w miejscu pracy jak i zamieszkania. Nadmierny hałas jest przyczyną wzrostu napięcia, kłopotów z koncentracją i przemęczenia, powoduje utratę produktywności i pogarsza ogólny stan zdrowia. Szacuje się, że ok. 120 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu całkowitej lub częściowej utraty słuchu, a uszkodzenie słuchu jest najbardziej powszechnym zagrożeniem w środowisku pracy.

Dlatego ochrona przed hałasem jest bardzo ważnym zagadnieniem budowlanym, regulowanym wieloma przepisami, jednym z 7 podstawowych wymagań użytkowych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zarówno w przedszkolach jak i szkołach, zwłaszcza tych niższego szczebla, dzieci i nauczyciele narażeni są na hałas o wysokim natężeniu, potrafiącym osiągać poziom 100 dB. „Szkolne” hałasy przeszkadzają, a czasami wręcz uniemożliwiają pracę i naukę. Szkolny korytarz jest często przykładem ilustrującym skażenie nadmiernym hałasem. Powinniśmy i możemy ograniczać uciążliwy hałas i jego wpływ na nasze dzieci i proces ich nauczania. Rozwiązania RIGIPS są bardzo skuteczne w ochronie przed hałasem i ograniczaniu jego propagacji wewnątrz budynku.

Dopuszczalne poziomy hałasu w pomieszczeniach przeznaczonych do przebywania ludzi zostały określone w normie PN-87/B-02151/02Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach”. Obowiązek jej stosowania wprowadza §326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002, wraz z późniejszymi zmianami (zwłaszcza z dnia 7 kwietnia 2004 i 10 grudnia 2010). 

Hałas

Hałas jest powszechnym i palącym problemem w budynkach oświatowych. Jego głównym źródłem jest duża koncentracja osób, zwłaszcza dzieci w małej przestrzeni sal i korytarzy szkolnych. Nadmierny hałas jest przyczyną szybkiego męczenia się i utraty koncentracji zarówno nauczycieli jak i uczniów. Hałas i złe warunki akustyczne w klasach powodują nieczytelność i niezrozumiałość przekazu, zakłócają proces dydaktyczny i obniżają jego efektywność. Dodatkowo zmuszają nauczycieli do wielogodzinnego operowania „podniesionym głosem”, co jest przyczyną wielu chorób zawodowych. Właściwy komfort akustyczny w salach szkolnych zapewnia czytelność przekazu, sprzyja skupieniu, ułatwia długotrwałe utrzymanie koncentracji i poprawia wyniki nauczania. Dlatego ważne jest, aby projektując i budując obiekty służby zdrowia ograniczać rozprzestrzenianie się hałasu. Stosując odpowiednie materiały dźwiękochłonne i dźwiękoizolacyjne należy zapewnić właściwe warunki akustyczne, zwłaszcza w salach lekcyjnych i wykładowych. Ponieważ funkcja tych pomieszczeń związana jest z komunikacją słowną, należy zapewnić właściwą propagację głosu, słyszalność i zrozumiałość mowy w całym pomieszczeniu.

Na sumaryczny poziom hałasu w danym pomieszczeniu składają się następujące rodzaje „hałasu budowlanego”:

  • hałas zewnętrzny, docierający przez ściany zewnętrzne i okna. Jest to najczęściej hałas komunikacyjny lub przemysłowy. Możemy go ograniczać poprzez dobór właściwej izolacyjności ścian i okien. Wymagania są zawarte w normie PN-B-02151-3
  • hałas z sąsiednich pomieszczeń, docierający przez ściany wewnętrzne i stropy. Możemy go ograniczać poprzez dobór właściwej izolacyjności ścian i stropów - zarówno od dźwięków powietrznych jak i uderzeniowych. Wymagania są zawarte w normie PN-B-02151-3
  • hałas pogłosowy, powstający w tym samym pomieszczeniu wskutek wielokrotnych odbić fal dźwiękowych. Dotyczy głównie dużych pomieszczeń. Możemy go ograniczać przez stosowanie materiałów dźwiękochłonnych, głównie na sufitach i ścianach. Wymagania są zawarte w normie PN-B-02151-4 (norma została opublikowana w czerwcu 2015 i nie ma jeszcze obowiązku jej stosowania, ale zalecamy spełnianie jej wymagań).
  • hałas instalacyjny, pochodzący od instalacji wodnych, ściekowych, klimatyzacyjnych, itp.. Najlepszym sposobem ograniczania tego hałasu jest odcinanie drgających instalacji od konstrukcji i elementów budynku przez stosowanie elastycznych uchwytów, mocowań, przekładek, itp.. Brak wymagań prawnych.

RIGIPS jest specjalistą w systemach zabudowy wnętrz. Dlatego nasze systemy przyczyniają się w znacznym stopniu do ograniczenia hałasu z sąsiednich pomieszczeń i hałasu pogłosowego, oraz mogą w pewnym stopniu poprawiać izolacyjność ścian zewnętrznych (okładziny ścienne). W walce z tymi rodzajami hałasu kluczowe są dwa pojęcia: izolacyjność akustyczna i dźwiękochłonność.

 

Izolacyjność akustyczna

jest bardzo ważnym parametrem użytkowym wszystkich przegród budowlanych – ścian i stropów. Polega na redukcji natężenia dźwięku przechodzącego z jednego pomieszczenia do drugiego przez oddzielającą je przegrodę. Jej odpowiednio wysoki poziom zapobiega przedostawaniu się hałasu z sąsiednich pomieszczeń i zapewnia odpowiedni komfort akustyczny w pomieszczeniu.

Miarą izolacyjności akustycznej jest współczynnik R’A1 dla dźwięków powietrznych i ΔLw dla dźwięków uderzeniowych. Obie wielkości wyrażone są w decybelach (dB). Warto zauważyć, że współczynnik R’A1 jest miarą izolacyjności zbliżoną do warunków rzeczywistych, gdyż oprócz izolacyjności samej przegrody uwzględnia również poprawki na przenoszenie boczne dźwięku oraz niedoskonałości wykonania. W katalogach i tabelach producentów podaje się wskaźniki Rw lub RA1, będące wynikiem badań laboratoryjnych i odzwierciedleniem niejako „idealnej i nieskończenie wielkiej” przegrody.

Wymagania odnoście izolacyjności akustycznej przegród w poszczególnych budynkach i pomieszczeniach określone są w normie PN-B-02151-3:2015, a ich obowiązek stosowania wprowadzają dwa rozporządzenia: MRRiB z 31 sierpnia 2001 (Dz.U nr 101 poz. 1104 z 2001) i MI w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 (Dz.U nr 75 z 2002), wraz z późniejszymi zmianami. Wymagania dotyczą ścian zewnętrznych i wewnętrznych. Wymagania izolacyjności od dźwięków uderzeniowych określone są tylko dla stropów.

W każdym obiekcie oświatowym właściwa izolacyjność akustyczna przegród pełni niezwykle istotną rolę. Musi zapewnić właściwe warunki do nauki uczniom i do pracy nauczycielom. Oznacza to, że zarówno hałas zewnętrzny jak i dźwięki z sąsiednich klas czy korytarza nie mogą być słyszalne i zakłócać zajęć. Szczególnie „troskliwie” zalecamy wyizolować klasy do nauki języków obcych, klasy do zajęć technicznych i korytarze. Dlatego zachęcamy do takiego projektowania i budowania, aby rzeczywiste wartości izolacyjności akustycznej przekraczały wymagane prawem minima.

 

Wymagania izolacyjności akustycznej dla obiektów oświatowych (norma wyróżnia 3 grupy: Żłobki i budynki szkolnictwa przedszkolnego, Szkoły podstawowe i ponadpodstawowe i Budynki szkół wyższych i placówek badawczych) wynoszą odpowiednio:

  • dla przegród zewnętrznych – należy obliczyć wg wzoru (1) z rozdziału 7.2 normy

Do obliczeń należy przyjąć właściwy dla danego budynku i pomieszczenia poziom odniesienia L Aeq dotyczący miarodajnego równoważnego poziomu dźwięku A, hałasu zewnętrznego z Tablicy 6 normy.

  • dla ścian wewnętrznych – od 45 do 58 dB (zależnie od rodzaju pomieszczeń). Tablica 4 normy określa również wymagania izolacyjności minimalnej RA1,R dla drzwi znajdujących się w poszczególnych ścianach.
  • dla stropów – od 50 do 58 dB dla dźwięków powietrznych i od 43 do 58 dB dla dźwięków uderzeniowych.